Αν η ταχύτητα έχει τόσο μεγάλη σημασία, γιατί να μην ξεκινήσουμε νωρίτερα; Γιατί να μη συντηρήσουμε κάποιον όσο είναι ακόμη ζωντανός, πριν συμβεί καθόλου ισχαιμική βλάβη;
Το ερώτημα είναι εύλογο και έχει δύο απαντήσεις. Η μία είναι νομική. Η άλλη είναι βιολογική, και από μόνη της θα αρκούσε για να κλείσει το ζήτημα.
Ο νόμος χαράζει τη γραμμή στο σωστό σημείο
Η κρυοσυντήρηση μπορεί να ξεκινήσει μόνο μετά την κήρυξη του νόμιμου θανάτου. Η έναρξη της διαδικασίας σε ζωντανό άνθρωπο θα συνιστούσε ανθρωποκτονία.
Δεν πρόκειται για μια τυπική προϋπόθεση που θα μπορούσε να παρακαμφθεί από κάποιον πάροχο. Είναι το σαφές όριο ανάμεσα στην ιατρική πράξη και την ανθρωποκτονία, το οποίο κάθε σοβαρός οργανισμός οφείλει να τηρεί.
Ο περιορισμός αυτός έχει συνέπειες, τις οποίες πρέπει να αναγνωρίσουμε. Η ιδανική βιολογική στιγμή είναι ακριβώς εκείνη που απαγορεύει ο νόμος, οπότε κάθε περίπτωση ξεκινά ήδη με καθυστέρηση.
Αυτό είναι το παράδοξο της κρυοσυντήρησης: ο νόμιμος θάνατος προηγείται αναγκαστικά της προσπάθειας περιορισμού της κυτταρικής φθοράς, από τον αγώνα δρόμου κατά της κυτταρικής φθοράς.
Ο νόμιμος θάνατος είναι μια νομική και ιατρική διαπίστωση με σαφή ορισμό, όχι φιλοσοφική έννοια. Ο ορισμός αυτός και η σημασία του για τη βιοστάση εξηγούνται στο «Η αντίληψη της βιοστάσεως για τον θάνατο».
Αξίζει να εξετάσουμε χωριστά μια παραλλαγή του ερωτήματος. Σε ορισμένες έννομες τάξεις, ένα πρόσωπο μπορεί νόμιμα να επιλέξει τη στιγμή του δικού του θανάτου.
Αυτό όμως δεν σημαίνει κρυοσυντήρηση πριν από τον θάνατο. Σημαίνει ότι ο χρόνος του θανάτου είναι γνωστός εκ των προτέρων και ότι η ομάδα βρίσκεται ήδη εκεί, έτοιμη να επέμβει.
Η διαφορά αυτή είναι καθοριστική για την ποιότητα της διαδικασίας. Όταν ο θάνατος είναι αναμενόμενος, η ομάδα μπορεί να επέμβει και να αρχίσει τη σταθεροποίηση αμέσως, ώστε το διάστημα ανάμεσα στην καρδιακή ανακοπή και την ψύξη να περιορίζεται σε την επιτόπια αντίδραση και σταθεροποίηση δευτερόλεπτα.
Αυτό που δεν αλλάζει είναι ότι η κρυοσυντήρηση αρχίζει μόνο μετά τον νόμιμο θάνατο, στο πλαίσιο του νομικού πλαισίου της ΕΕ ή εκείνου των ΗΠΑ.
Επομένως, το νομικό πλαίσιο είναι σαφές και δεν επιδέχεται εξαιρέσεις. Ο νόμος δεν αντιμετωπίζει απλώς την πρόωρη κρυοσυντήρηση ως επικίνδυνη πρακτική. Την ορίζει ως ανθρωποκτονία, και ορθώς.
Η βιολογία θα σκότωνε πρώτη
Ας αφήσουμε, όμως, εντελώς κατά μέρος το νομικό ζήτημα. Η διαδικασία και πάλι θα έθετε τέλος στη ζωή ενός ζωντανού ανθρώπου.
Για να επιτευχθεί η υαλοποίηση, μεγάλο μέρος του νερού των ιστών αντικαθίσταται από κρυοπροστατευτικούς παράγοντες. Σε θερμοκρασίες συμβατές με τη ζωή, οι παράγοντες αυτοί είναι τοξικοί.
Γι' αυτό χορηγούνται σε χαμηλή θερμοκρασία, όταν το σώμα έχει ήδη ψυχθεί προς τους 0 °C, ώστε να επιβραδύνονται οι χημικές αντιδράσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκαλούν τοξικότητα.
Εδώ βρίσκεται το βασικό εμπόδιο. Μια τόσο χαμηλή θερμοκρασία είναι από μόνη της ασύμβατη με τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.
Οι συνθήκες υπό τις οποίες η χορήγηση κρυοπροστατευτικών είναι ανεκτή δεν μπορούν να συνυπάρξουν με τη ζωή. Οι δύο προϋποθέσεις αλληλοαποκλείονται.
Σε κρυογενικές θερμοκρασίες, οι χημικές αντιδράσεις επιβραδύνονται σε εξαιρετικό βαθμό, άρα περιορίζεται και η τοξικότητα των παραγόντων αυτών.
Η χορήγησή τους σε ζωντανό σώμα, ακολουθούμενη από ψύξη έως την υαλοποίηση, δεν προσφέρει πιθανότητα επιβίωσης με κανένα από τα σήμερα διαθέσιμα μέσα.
Ακριβώς οι συνθήκες που καθιστούν δυνατή την κρυοσυντήρηση είναι ασύμβατες με τη διατήρηση της ζωής. Δεν υπάρχει τρόπος να έχουμε τη μία χωρίς την άλλη.
Κάποιοι ρωτούν αν θα μπορούσε να γίνει σταδιακά, με λίγη ψύξη και λίγη διάχυση κάθε φορά. Κάθε επιμέρους βήμα θα ήταν από μόνο του θανατηφόρο.
Καμία συγκέντρωση κρυοπροστατευτικού δεν αποτρέπει τον σχηματισμό πάγου διατηρώντας ταυτόχρονα κάποιον ζωντανό. Καμία θερμοκρασία δεν σταματά τη χημεία διατηρώντας ταυτόχρονα μια καρδιά σε λειτουργία.
Αυτός είναι επίσης ένας από τους λόγους για τους οποίους η αναστροφή της διαδικασίας είναι τόσο δύσκολη. Κατά την αναστροφή της διαδικασίας, θα έπρεπε να εξαλειφθεί πλήρως η τοξικότητα που καθιστά αδύνατη την κρυοσυντήρηση ζωντανών οργανισμών.
Τι θα έπρεπε να αλλάξει για να έχει νόημα η ερώτηση
Η ενδιαφέρουσα εκδοχή αυτής της ερώτησης δεν αφορά το σήμερα. Αφορά τις προϋποθέσεις που θα έπρεπε να ισχύουν ώστε να αλλάξει η απάντηση.
Τουλάχιστον τρία πράγματα. Τα κρυοπροστατευτικά θα έπρεπε να μην είναι τοξικά σε θερμοκρασίες συμβατές με τη ζωή ή να μπορούν να απομακρύνονται αρκετά γρήγορα, ώστε η τοξικότητά τους να μην προλαβαίνει να εκδηλωθεί.
Η επαναθέρμανση θα έπρεπε να μπορεί να εφαρμοστεί σε ολόκληρο το σώμα χωρίς σχηματισμό πάγου κατά την αύξηση της θερμοκρασίας. Το πρόβλημα αυτό παραμένει άλυτο και αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η αναζωογόνηση δεν είναι σήμερα δυνατή.
Η διαδικασία θα έπρεπε επίσης να αποδειχθεί αναστρέψιμη σε μεγάλο ζώο, προτού προταθεί υπεύθυνα για χρήση σε άνθρωπο.
Καθένα από αυτά απαιτεί εκτεταμένη έρευνα και δεν είναι απλώς γραφειοκρατικό ζήτημα. Υπάρχει πραγματική πρόοδος στους τομείς αυτούς, η οποία παρουσιάζεται στο «Προωθώντας τον κλάδο».
Ακόμη και τότε, το νομικό ζήτημα δεν θα λυνόταν από μόνο του. Μια αναστρέψιμη διαδικασία σε ζωντανό ασθενή θα αντιμετωπιζόταν ως ιατρική παρέμβαση και θα υπαγόταν στο δικό της πλαίσιο συναίνεσης και ασφάλειας: βλέπε «Ενημερωμένη συναίνεση».
Τίποτα από αυτά δεν βρίσκεται ακόμη κοντά στην πρακτική εφαρμογή. Η παρουσίασή του ως επικείμενου θα ήταν μια υπερβολική υπόσχεση που ο κλάδος δεν μπορεί να στηρίξει.
Η ειλικρινής στάση είναι να παραμείνουμε προσεκτικοί. Περιμένουμε τη νόμιμη διαπίστωση του θανάτου και στη συνέχεια ενεργούμε όσο πιο γρήγορα επιτρέπει το χρονόμετρο.
Σύνοψη: Η κρυοσυντήρηση ενός ζωντανού ανθρώπου θα ήταν παράνομη και ιατρικά θανατηφόρα με τις σημερινές διαδικασίες. Η ανθρώπινη κρυοσυντήρηση μπορεί να ξεκινήσει μόνο μετά την κήρυξη του νόμιμου θανάτου.
Εξερευνήστε αυτό το πρακτικό εργαλείο
Χρησιμοποιήστε το διαδραστικό εργαλείο για να εξερευνήσετε το ερώτημα αυτού του άρθρου.
Φόρτωση του διαδραστικού εργαλείου...
Περαιτέρω ανάγνωση