Ας ξεκινήσουμε με την πιο ειλικρινή απάντηση στο συχνότερο ερώτημα. Δεν γνωρίζουμε πότε θα είναι δυνατή η αναβίωση.
Όποιος σας δίνει μια ημερομηνία είτε μαντεύει είτε πουλάει κάτι. Αυτό δεν είναι υπεκφυγή. Είναι το μόνο επίπεδο βεβαιότητας που δικαιολογούν τα δεδομένα, και παρακάτω εξηγούμε τι μπορούμε να πούμε με ασφάλεια.
Γιατί δεν μπορούμε να δώσουμε ημερομηνία
Οι τεχνολογικές προβλέψεις έχουν ιστορικά μικρή αξιοπιστία, ιδίως σε ζητήματα σαν αυτό.
Οι προβλέψεις είναι σχετικά αξιόπιστες όταν αφορούν μια τεχνολογία που εξελίσσεται σύμφωνα με μια γνωστή τάση. Αποτυγχάνουν όμως όταν απαιτούνται πολλές ανακαλύψεις ταυτόχρονα.
Στη δεκαετία του 1950 πολλοί θεωρούσαν ότι τα πυρηνοκίνητα αεροπλάνα ήταν απλώς ζήτημα μηχανικής και χρόνου. Δεν πέταξαν ποτέ.
Στη δεκαετία του 1970, η τεχνητή νοημοσύνη ανθρώπινου επιπέδου προβλεπόταν εντός μιας γενιάς. Η ίδια πρόβλεψη επαναλαμβάνεται από κάθε γενιά έκτοτε.
Η αναβίωση ανήκει στη δεύτερη, πολύ δυσκολότερη κατηγορία. Εξαρτάται από πολλές τεχνολογίες των οποίων η εξέλιξη παραμένει αβέβαιη και τα χρονοδιαγράμματα άγνωστα, όπως εξηγείται στο άρθρο «Πώς θα μπορούσαμε να πετύχουμε την αναβίωση».
Ο συνδυασμός αβέβαιων χρονοδιαγραμμάτων δεν οδηγεί σε πιο μακρινή αλλά αξιόπιστη εκτίμηση. Παράγει μια εκτίμηση χωρίς καμία χρήσιμη ακρίβεια.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, βαθύτερο πρόβλημα. Δεν μπορούμε να μετρήσουμε πόσο έχουμε προχωρήσει, γιατί κανείς δεν γνωρίζει τι ποσοστό της δουλειάς έχει ολοκληρωθεί.
Χωρίς να γνωρίζουμε το συνολικό μέγεθος του έργου, δεν μπορούμε να μετρήσουμε την πρόοδο. Κάθε πρόβλεψη είναι τότε απλώς μια εντύπωση που συνοδεύεται από έναν αριθμό.
Το ίδιο ισχύει τόσο για τις αισιόδοξες όσο και για τις απαισιόδοξες εκτιμήσεις. Οι σίγουρες διαβεβαιώσεις ότι η αναβίωση δεν θα συμβεί ποτέ βασίζονται στον ίδιο απόντα παρονομαστή.
Τι πρέπει να προηγηθεί
Δεν μπορούμε να δώσουμε ημερομηνία, μπορούμε όμως να προσδιορίσουμε τις προϋποθέσεις. Αυτό τουλάχιστον οριοθετεί το πρόβλημα.
Η αναβίωση απαιτεί εργαλεία που θα μπορούν να δρουν σε ολόκληρο τον συντηρημένο ιστό σε μοριακή κλίμακα. Η δυνατότητα αυτή εξετάζεται στο «Το στοίχημα της νανοτεχνολογίας».
Απαιτεί επίσης επαναθέρμανση ολόκληρου του σώματος χωρίς σχηματισμό πάγου, ένα άλυτο πρόβλημα που βρίσκεται στον πυρήνα της αναστρέψιμης κρυοσυντήρησης.
Απαιτεί πολύ πιο βαθιά κατανόηση του πώς ο εγκέφαλος κωδικοποιεί τη μνήμη και την ταυτότητα από όση διαθέτει σήμερα κανείς.
Η δομή που θα έπρεπε να διατηρηθεί είναι το συνεκτόμα, δηλαδή περίπου εκατό τρισεκατομμύρια συναπτικές συνδέσεις. Αυτό ακριβώς επιδιώκει να διατηρήσει σταθερό η υαλοποίηση.
Η χαρτογράφηση και η ερμηνεία ενός τέτοιου δικτύου αποτελούν από μόνες τους ένα τεράστιο ερευνητικό πρόγραμμα. Οι προεκτάσεις του εξετάζονται στο άρθρο «Ανέβασμα του νου (mind uploading)».
Υπάρχουν και προϋποθέσεις που δεν είναι τεχνικής φύσης. Θα πρέπει να υπάρχει κάποιος πρόθυμος να πραγματοποιήσει τη διαδικασία και ένα νομικό πλαίσιο που να την επιτρέπει.
Το νομικό καθεστώς ενός κρυοσυντηρημένου ατόμου παραμένει ασαφές στις περισσότερες έννομες τάξεις, όπως εξηγείται στο άρθρο «Το νομικό καθεστώς ενός ατόμου σε κρυοστάση».
Το κανονιστικό πλαίσιο δεν είναι σαφέστερο, και τα ανοιχτά ζητήματα παρουσιάζονται στο άρθρο «Κανονιστικοί κίνδυνοι και νομικές γκρίζες ζώνες».
Τι δείχνει η ιστορία, και τι να παρακολουθούμε αντ' αυτού
Οι τεχνολογίες που αλλάζουν ριζικά την κοινωνία μπορεί να χρειαστούν πολύ διαφορετικούς χρόνους για να ωριμάσουν. Αυτή η αβεβαιότητα είναι ακριβώς το πρόβλημα.
Η μηχανοκίνητη αεροπορία πέρασε από την πρώτη πτήση στην εμπορική αξιοποίηση μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες, επειδή βασιζόταν σε ένα σχετικά σαφές μηχανικό πρόβλημα και σε καλά κατανοημένους φυσικούς νόμους.
Η πυρηνική σύντηξη παρουσιάζεται ως τεχνολογία που απέχει «τριάντα χρόνια» εδώ και εβδομήντα χρόνια. Η βεβαιότητα των προβλέψεων ήταν παρόμοια, αλλά το αποτέλεσμα εντελώς διαφορετικό.
Ίσως το πλησιέστερο παράδειγμα να είναι η γενετική μηχανική. Από την ανακάλυψη της δομής του DNA το 1953 έως την ακριβή επεξεργασία γονιδίων γύρω στο 2012 μεσολάβησαν περίπου εξήντα χρόνια.
Αυτή η πρόοδος δεν ήταν μία μεμονωμένη ανακάλυψη. Ήταν συσσωρευτική εξέλιξη σε πολλούς επιμέρους κλάδους, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν έδειχναν να οδηγούν κάπου συγκεκριμένο.
Η αναβίωση θα μπορούσε να ακολουθήσει αυτή την πορεία, ή θα μπορούσε να σταματήσει. Η ιστορική εμπειρία επιτρέπει και τα δύο σενάρια. Η επιλογή του ενός έναντι του άλλου είναι ζήτημα εκτίμησης, όχι απόδειξης.
Γι' αυτό είναι προτιμότερο να παρακολουθούμε ενδείξεις προόδου παρά να μετράμε αντίστροφα. Τέτοιες ενδείξεις είναι η πρόοδος στη μοριακή μηχανική, η απεικόνιση νευρικού ιστού σε υψηλότερη ανάλυση και η επαναθέρμανση σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Πρόοδοι στην αναγεννητική ιατρική, καθώς και αλλαγές στο δίκαιο και στη στάση απέναντι στη ριζική παράταση ζωής, ανήκουν στην ίδια λίστα.
Καμία από αυτές τις εξελίξεις δεν αποτελεί αξιόπιστο χρονοδείκτη. Μαζί δείχνουν αν πλησιάζουμε στις απαραίτητες προϋποθέσεις. Η σημερινή κατάσταση εξετάζεται στο άρθρο «Προωθώντας τον τομέα» και στις πρωτοβουλίες μας για έρευνα και ανάπτυξη.
Η πιθανότητα του «ποτέ»
Μια ειλικρινής συζήτηση πρέπει να περιλαμβάνει και το χειρότερο σενάριο. Η αναβίωση μπορεί να μη συμβεί ποτέ.
Η πρόοδος θα μπορούσε να σταματήσει. Ο πολιτισμός θα μπορούσε να διαταραχθεί. Τα τεχνικά εμπόδια θα μπορούσαν απλά να αποδειχθούν μεγαλύτερα απ' όσο περιμένει κανείς.
Αυτό είναι ρεαλισμός, όχι ηττοπάθεια. Όποιος λαμβάνει μια απόφαση με βάση αυτή την πιθανότητα πρέπει να την γνωρίζει καθαρά.
Ένα φυσικό δεδομένο περιορίζει σημαντικά το κόστος της αναμονής. Στους -196 °C η μοριακή κίνηση επιβραδύνεται τόσο πολύ ώστε οι χημικές διεργασίες φθοράς πρακτικά αναστέλλονται.
Επομένως, ακόμη και μια αναμονή αιώνων δεν αναμένεται να προσθέσει ουσιαστική επιπλέον βλάβη. Ο χρόνος δεν είναι εχθρός όταν η θερμοκρασία είναι αρκετά χαμηλή.
Στο μεταξύ, ο βασικός κίνδυνος δεν αφορά τη φυσική αλλά τη μακροχρόνια αξιοπιστία του οργανισμού που αναλαμβάνει τη συντήρηση. Η αποθήκευση πρέπει να χρηματοδοτείται και να συντηρείται από έναν οργανισμό που συνεχίζει να υπάρχει.
Γι' αυτό η δημιουργία οργανισμών με μακροχρόνια αντοχή αντιμετωπίζεται εδώ ως πρακτικό ζήτημα. Γι' αυτό εξετάζουμε ανοιχτά και το ενδεχόμενο αποτυχίας.
Η πρακτική πλευρά αυτής της δέσμευσης είναι μια εγκατάσταση μακροχρόνιας αποθήκευσης, σχεδιασμένη ώστε οι συνθήκες συντήρησης να παραμένουν σταθερές επί δεκαετίες.
Ο κίνδυνος που συνδέεται με το χρονοδιάγραμμα και ο θεσμικός κίνδυνος είναι, επομένως, διαφορετικά ζητήματα. Μόνο ο δεύτερος μπορεί να ελεγχθεί σήμερα σε κάποιον βαθμό.
Μη στηρίζετε την απόφασή σας σε μια προβλεπόμενη ημερομηνία, γιατί δεν υπάρχει αξιόπιστη ημερομηνία.
Στηρίξτε την σε ό,τι δεν εξαρτάται από το χρονοδιάγραμμα: η διατηρημένη πληροφορία αφήνει ανοιχτές δυνατότητες που η καταστροφή της πληροφορίας αποκλείει οριστικά. Αυτή είναι η λογική πίσω από την ιδέα ότι μια πιθανότητα 1% είναι απείρως καλύτερη από 0.
Στο μεταξύ, το καθήκον μας είναι απλό. Να εξασφαλίζουμε την καλύτερη δυνατή συντήρηση, να στηρίζουμε την επιστημονική πρόοδο όπου μπορούμε και να διατηρούμε τον οργανισμό σταθερό, ώστε να εξακολουθεί να υπάρχει όταν δοθεί η απάντηση.
Συνοπτικά: Δεν υπάρχει αξιόπιστη ημερομηνία για την αναβίωση ανθρώπων μετά την κρυοσυντήρηση. Μπορεί να χρειαστούν αιώνες ή η αναβίωση να μη γίνει ποτέ. Επομένως, η απόφαση δεν πρέπει να εξαρτάται από ένα υποθετικό χρονοδιάγραμμα.
Εξερευνήστε αυτό το πρακτικό εργαλείο
Χρησιμοποιήστε το διαδραστικό εργαλείο για να εξερευνήσετε το ερώτημα αυτού του άρθρου.
Φόρτωση του διαδραστικού εργαλείου...
Περισσότερα άρθρα